Een wingfoil-downwinder is een van de leukste manieren om Wingfoilen te beleven. In plaats van heen en weer te foilen vanaf hetzelfde strand, ga je vanaf één plek het water op en gebruik je de wind en de deining om met de wind mee naar een andere plek te varen.
In het begin betekent ‘downwinder’ gewoon dat je met je wingfoil van punt A naar punt B foilt. Maar naarmate je vaardigheden verbeteren, verandert de ervaring compleet. Je gaat de energie van het water gebruiken, windgolven pakken, de wing laten hangen, over golven glijden en proberen het ene stuk golf op het andere aan te sluiten.
Uiteindelijk wordt de wing steeds minder een ‘motor’ en steeds meer een hulpmiddel waarmee je op de foil komt, weer snelheid wint en door kunt gaan als de deining het werk niet voor je doet. In deze tutorial leggen we uit hoe je je kunt voorbereiden op je eerste wingfoil-downwinder, hoe je efficiënt downwind foilt, hoe je de deining kunt benutten en hoe je dit veilig doet.
Downwind foilen
Hoe doe je een downwinder?
Wat is een wingfoil-downwinder?
Een downwinder is een wingfoil-sessie in één richting. Je begint op een plek tegen de wind in en eindigt ergens verder met de wind mee.
Tijdens een normale sessie kun je meestal terugkeren naar hetzelfde strand wanneer je maar wilt. Tijdens een downwinder ga je steeds verder weg van je startpunt, dus routeplanning, veiligheid en logistiek worden een belangrijk onderdeel van de sessie.
Bij je eerste downwinder moet je misschien bijna de hele tocht beide handen aan de wing houden. Meer ervaren wingfoilers gebruiken de wing minder en beginnen op de windgolven te surfen met de wing in de “zweefstand” (flagging).
Je hoeft ook niet rechtstreeks downwind te wingfoilen. Efficiënt wingfoilen gaat meestal gepaard met brede bochten en vloeiende draaiingen terwijl je op zoek bent naar de beste golven en je snelheid behoudt.
Ben je klaar voor je eerste downwinder?
Je hoeft geen expert in het surfen op golven te zijn, maar een downwinder zou niet je eerste ervaring moeten zijn waarbij je van het strand af wingfoilt.
Voordat je er een probeert, moet je je op je gemak voelen bij het opstappen op de foil, het sturen en opnieuw opstarten in woelig water.
Idealiter kun je dit al:
- Zorg dat je constant en consistent op de foil komt.
- Foil comfortabel in beide richtingen.
- Foil gecontroleerd tegen upwind in en met de wind mee.
- Verander zelfverzekerd van richting.
- Weer op gang komen in golven en deining.
- Houd je materiaal onder controle na een val.
- Zorg dat je weer aan de kust komt als je niet verder kunt foilen.
Je eerste downwinder kun je bijna helemaal met normale wing power foilen. Over de golven surfen en de wing laten hangen, komt later wel.
Oefen eerst met downwind wingfoilen
Voordat je een tocht van punt naar punt organiseert, oefen dan tijdens je normale wingfoil-sessies het downwind foilen. Begin met een normale koers in de zijwind en draai geleidelijk verder van de wind af. Naarmate je verder in de wind draait, neemt de druk in de vleugel af.
Dit komt doordat je meer in dezelfde richting als de wind foilt, waardoor de schijnbare wind die je voelt afneemt. Ga niet meteen recht in de wind foilen. Foil in brede hoeken en wen eraan dat er minder kracht in de wing zit.
Je lichaamshouding verandert ook. Als je met wind in de rug of tegen de wind in foilt, leun je vaak tegen de vleugel aan. Als je ver met de wind mee foilt, heb je een neutralere houding nodig, waarbij je je vooral concentreert op het besturen van de foil via je voeten.
, en doe daarna een stukje met de wind mee (zie gele pijl) om te oefenen.
Wingfoil-downwind board
Een Wingfoil downwind plank is meestal langer en smaller dan een gewone Wingfoil board. Het idee is om de weerstand te verminderen en de plank efficiënter door het water te laten versnellen voordat de foil opstijgt. Dat betekent dat je met minder power in de wing op de foil kunt komen en efficiënter kunt blijven foilen in minder gunstige omstandigheden.
Voor downwinders met een wing heb je niet per se een speciaal downwind-board nodig. Een normaal Wingfoil board werkt prima, vooral voor je eerste downwinders. Maar een langer, smaller plank wordt interessant naarmate je vordert en met kleinere wings gaat wingfoilen en meer op de deining gaat vertrouwen. Speciale downwind-planken hebben een langere waterlijn en zijn smaller dan gewone Wingfoil planken. Hierdoor foilen (gliden) ze beter en kunnen ze efficiënt versnellen voordat je opstijgt. Doordat er minder weerstand in het water is, kun je vaak met minder power op de foil komen.
Kies een makkelijke eerste route
Je eerste wingfoil downwinder moet simpel en relatief kort zijn. Kies een route die langs een veilige kustlijn loopt en waar je op meerdere plekken aan land kunt gaan als dat nodig is. Vermijd routes met kliffen, rotsen, haveningangen, scheepvaartroutes of lange stukken waar het moeilijk zou zijn om uit het water te komen.
De windrichting is cruciaal. De wind moet je natuurlijk helpen om naar je bestemming te komen, in plaats van je terug de zee op te duwen. Maak van afstand niet je doel. Een korte, geslaagde downwinder is veel nuttiger dan een lange sessie waarin je het grootste deel van de tijd aan het worstelen bent.
Bepaal van tevoren waar je eindigt voordat je begint
Bij een downwinder eindig je ergens anders dan waar je begint, dus moet je het vervoer van tevoren regelen.
Je kunt twee auto’s gebruiken, iemand regelen die je ophaalt, een shuttlebus of taxi regelen, of een route kiezen met goed bereikbaar openbaar vervoer.
Bepaal precies waar je van plan bent te eindigen voordat je van start gaat.
Als je een paar kilometer verderop aan de kust aankomt met je plank, foil en wing, is dat niet het ideale moment om pas dan te gaan bedenken hoe je weer terugkomt.
Check de hele route
Kijk niet alleen naar de weersvoorspelling bij je startstrand.
Kijk naar de wind langs de hele route. Landtongen, gebouwen of veranderingen in de kustlijn kunnen wind luwte veroorzaken of de windrichting aanzienlijk veranderen.
Je moet ook rekening houden met:
- Getijden en stromingen.
- Richting van de deining.
- Rotsen en riffen.
- Scheepvaartverkeer.
- Haveningangen.
- Mogelijke uitvaartpunten.
- Weersveranderingen tijdens de sessie.
Een zuivere zeedeining die grofweg in de richting van je route gaat, is veel makkelijker te benutten dan onrustig water met golven die vanuit verschillende richtingen komen.
Gebruik je wing tijdens je eerste downwinder
Er is geen reden om meteen gevorderde wingfoilers na te doen die lange stukken rijden met hun wing helemaal in horizontale stand.
Gebruik bij je eerste downwinder de wing zoveel als je nodig hebt.
Foil breed in de wind richting je bestemming en gebruik normale wing power om comfortabel op de foil te blijven.
Zo kun je je concentreren op de route, de omstandigheden leren kennen en wennen aan het varen weg van je startpunt.
Zodra je je daar ontspannen bij voelt, kun je geleidelijk minder wing-kracht gaan gebruiken.
Leer het water lezen
De grootste stap in je ontwikkeling bij downwind varen zet je wanneer je aandacht verschuift van de wing naar het water.
De wind zorgt voor kleine golven en bewegende deuken in het water. Deze deuken bevatten energie die je foil kan gebruiken.
Kijk vooruit en probeer een geschikt stuk golfslag te vinden dat ongeveer in de richting gaat waarin je wilt varen.
Als je op de achterkant van een golf komt en langs de voorkant ervan versnelt, zou je moeten voelen dat de foil sneller gaat.
Door die versnelling kun je het vermogen van de wing verminderen.
Ga niet recht downwind
Een downwinder betekent niet dat je recht voor de wind vaart en daar blijft.
De golven veranderen voortdurend van vorm en richting. Je kunt diagonaal over een golf foilen en dan van richting veranderen om aansluiting te vinden op een andere.
Je route ziet er vaak uit als een reeks vloeiende bochten in plaats van één rechte lijn.
Dit is meestal efficiënter, omdat je zo je snelheid kunt behouden en verbonden blijft met de energie in het water.
Leer de wing te “flaggen”
Zodra je deining goed onder de knie hebt, kun je gaan experimenteren met het flagging van de wing.
‘Flagging’ betekent dat je de wing bij het handvat aan de leading edge vasthoudt, zodat hij neutraal vliegt in plaats van veel voorwaartse kracht te genereren. Zorg ervoor dat je al genoeg snelheid hebt en dat de deining de foil helpt glijden voordat je gaat flagging. Laat dan je achterste hand los en laat de wing meedrijven terwijl je je concentreert op het wingfoilen. Doe dit in het begin maar een paar seconden. Als je snelheid begint te verliezen, pak de wing dan weer vast, genereer kracht en ga verder. Dat is een van de grote voordelen van het gebruik van een wing bij wingfoilen: je krachtbron is altijd beschikbaar wanneer je die nodig hebt.
Je hoeft niet per se op een echte downwinder te zitten om het ‘flaggen’ te oefenen. Ga tijdens een normale sessie op je foil staan, draai iets af en laat de wing een paar seconden ‘flaggen’. Probeer in de lucht te blijven door gebruik te maken van de energie van kleine, door de wind veroorzaakte golfjes. Als je vaart verliest, doe dan een paar foilpompen of geef de wing gewoon weer wat meer gas. Dit leren in de buurt van je normale startplaats is veel makkelijker dan voor het eerst te experimenteren als je al enkele kilometers op een downwinder zit.
De wing flaggen
De wing laten meewaaien betekent dat je de wing plat (horizontaal) houdt, zodat de wind eronderdoor kan waaien zonder hem te poweren. Je kunt op golven foilen om snelheid te maken en de wing achter je aan slepen als je sneller bent dan de wind. Als je niet sneller foilt dan de wind, kun je de wing in de richting van de wind laten flaggen, zoals je op deze foto ziet.
Hoe pak je een golf?
Golven die met de wind mee komen, zijn vaak veel kleiner dan brekende brandinggolven. Het gaat niet om hun grootte, maar om de energie die door het water stroomt.
- Foil er met snelheid op af en zoek het steilere deel van de golf.
- Zodra de foil begint te versnellen, verminder je geleidelijk de wing power.
- Probeer op het hellende vlak te blijven in plaats van rechtstreeks door de golf heen te wingfoilen naar vlakker water.
- Door een iets diagonale lijn te varen kun je langer gebruikmaken van de energie.
- Houd je knieën soepel en houd de hoogte van de foil onder controle. Naarmate je snelheid toeneemt, moet je misschien meer druk op je voorste voet zetten om te voorkomen dat de foil te hoog klimt.
Golven aan elkaar koppelen
De volgende belangrijke vaardigheid is leren hoe je de ene golf aan de andere koppelt. Wacht niet tot de eerste golf helemaal verdwenen is. Kijk, terwijl je nog snelheid hebt, vooruit en opzij naar het volgende veelbelovende stuk water. Gebruik het momentum van je huidige golf om naar de volgende te draaien. Voeg indien nodig een paar efficiënte foilpompen toe om het vlakkere water ertussen over te steken.
Als de verbinding niet lukt, gebruik dan de wing om weer snelheid te maken en probeer het nog eens.
Gebruik het foilpompen efficiënt
Foilpompen is superhandig tijdens een downwinder, maar het moet de energie in het water ondersteunen in plaats van deze te vervangen. Een paar soepele pompbewegingen kunnen je helpen twee golven aan elkaar te koppelen. Als je merkt dat je lange tijd hard moet pompen, is het meestal efficiënter om de wing weer te gebruiken. Spaar je energie en wacht op de volgende kans om te glijden.
Blijf vooruitkijken
Goede wingfoilers besteden veel tijd aan het in de gaten houden van het water voor zich. De golf waarop je nu wingfoilt is belangrijk, maar de volgende is vaak nog belangrijker. Zoek naar steilere stukken, duidelijkere lijnen en golven die in de juiste richting gaan.
Naarmate je meer oefent, begint het wateroppervlak er minder willekeurig uit te zien. Je begint te herkennen waar energie zich opbouwt en waar die weer verdwijnt.
Wat te doen als je valt
Vallen hoort erbij als je downwind wingfoilt. Zorg er eerst voor dat je jezelf en je materiaal onder controle hebt. Kijk even om je heen en check je positie voordat je meteen weer probeert op te starten. Gebruik vervolgens je normale waterstarttechniek om weer op je foil te komen. Dit is een van de redenen waarom betrouwbare starts in woelig water belangrijk zijn voordat je langere downwinders gaat proberen. Als opnieuw starten moeilijk wordt, laat jezelf dan niet in een gevaarlijke positie afdrijven terwijl je het herhaaldelijk probeert. Gebruik je materiaal en de beschikbare uitstapplaatsen om de veiligste keuze te maken.
Veelgemaakte fouten bij het downwind wingfoilen
- Probeer rechtstreeks met de wind mee te foilen
Foil in brede hoeken en volg de deining in plaats van de kortst mogelijke route te forceren. - De wing te vroeg laten flaggen
Bouw eerst snelheid op. Als je de wing laat zweven voordat de foil genoeg vaart heeft, rem je gewoon af en raak je het water. - Naar de wing kijken in plaats van naar het water
Zodra de wing neutraal staat, moet je aandacht vooral op het water voor je gericht zijn. - Te lang wachten voordat je de volgende golf pakt
Gebruik de snelheid van je huidige golf zolang je die nog hebt. Wacht niet tot alle energie verdwenen is. - Te veel pompen
Een downwinder moet geleidelijk efficiënter worden. Pomp om energie te verbinden, maar gebruik je wing weer als dat nodig is. - Een te ambitieuze route kiezen
Begin klein. Bouw pas afstand op als je vertrouwd bent met de techniek, de omstandigheden en de logistiek.
Veiligheidstips voor een wingfoil-downwinder
Met een downwinder kun je veel verder van je startpunt komen en soms zelfs verder de zee op dan bij een normale sessie. Een goede voorbereiding is daarom essentieel.
- Water (en eten) meenemen?
Downwinders kunnen langer duren dan verwacht. Neem drinkwater mee, vooral op warme dagen. Een drinkrugzak, Camelbag of een gewone rugzak kan een handige oplossing zijn, omdat je daarmee tijdens het wingfoilen makkelijk water bij je kunt dragen. Denk er ook aan om een banaan mee te nemen. - Stop je telefoon in een waterdicht zakje
Neem een volledig opgeladen telefoon mee in een waterdicht zakje. Bevestig hem aan jezelf in plaats van aan je plank, zodat je er nog steeds bij kunt als je je materiaal kwijtraakt. - Sla het nummer van de lokale reddingsdienst op
Zoek voordat je het water opgaat het telefoonnummer op van de betreffende lokale kustwacht, maritieme reddingsdienst of hulpdienst en sla het op in je telefoon. Doe dit vóór je tocht, in plaats van het nummer te moeten zoeken als er al iets mis is gegaan. - Laat mensen weten waar je heen gaat
Zorg ervoor dat iemand aan wal op de hoogte is van je plan. Vertel hen waar je te water gaat, welke route je van plan bent te varen, waar je verwacht aan te komen en rond hoe laat je van plan bent aan te komen. Spreek bij langere routes af wat ze moeten doen als ze op een bepaald tijdstip nog niets van je hebben gehoord. - Ga met iemand anders mee
Doe je downwinder, als het kan, samen met een andere wingfoiler. Houd tijdens de tocht elkaars positie in de gaten, in plaats van alleen maar af te spreken dat je elkaar bij de finish ziet. Als iemand problemen met zijn materiaal heeft, gewond raakt of niet meer verder kan, kan het een groot verschil maken als er een andere wingfoiler in de buurt is. - Overweeg om een begeleidingsboot in te zetten
Voor langere, afgelegen of zwaardere routes kan een begeleidingsboot een flinke extra veiligheidsgarantie bieden. Een boot kan de groep volgen, helpen als iemand problemen met zijn materiaal heeft en een wingfoiler ophalen die niet verder kan. Dit is vooral handig als je route je ver uit de kust voert of langs een kustlijn met weinig veilige uitstappunten. - Gebruik zonnebrandcrème
Bij een downwinder kun je urenlang aan de zon worden blootgesteld. Gebruik waterbestendige zonnebrandcrème en denk aan extra UV-bescherming die geschikt is voor de omstandigheden. - Overweeg eens een professionele service te gebruiken
Als je een echte downwinder wilt meemaken, maar twijfels hebt over de route, de stromingen, de wind, de deining of de logistiek, kun je overwegen om mee te doen aan een georganiseerde sessie met ervaren lokale professionals. Diensten zoals Downwinders.es organiseren downwind-ervaringen en kunnen je helpen met routeplanning, lokale kennis en logistiek. Dit kan vooral handig zijn voor je eerste serieuze downwinder, omdat je je dan meer kunt concentreren op het wingfoilen, het lezen van de deining en het verbeteren van je techniek. - Zorg dat je een plan hebt voor als er iets misgaat
Vraag jezelf voor je vertrekt af wat er gebeurt als de wind wegvalt, je wing beschadigd raakt, je niet meer kunt foilen of je eerder dan gepland moet stoppen. Weet waar je alternatieve uitstappunten zijn en of je vanaf elk deel van de route veilig het land kunt bereiken. Als je geen goede antwoorden op die vragen hebt, denk dan nog eens goed na over de route.
Bekijk meer veiligheidstips voor Wingfoilen.
Je eerste downwinder bij het wingfoilen
Houd je eerste poging simpel. Kies een korte route langs een veilige kustlijn, ga indien mogelijk met iemand anders mee en kies rustige omstandigheden waarin je je al op je gemak voelt bij het Wingfoilen. Maak van het wingfoilen niet je belangrijkste doel.
Je eerste doel is simpelweg om op één plek op te starten, gecontroleerd met de wind mee te vliegen en veilig bij je geplande eindpunt aan te komen. Gebruik de wing zoveel als je nodig hebt. Probeer tijdens de sessie eens om de wing een paar seconden te laten hangen als je een handige windvlaag tegenkomt. Geef daarna weer wat gas. Bij volgende sessies kun je wat langer op één windvlaag blijven, twee windvlagen aan elkaar koppelen en geleidelijk meer tijd besteden aan het wingfoilen met de wing in neutrale stand.
Ga stap voor stap vooruit
Er is een groot verschil tussen wingfoilen met de wind mee vlak bij je strand hier in de buurt en je vastleggen op een lange downwinder op open water.
Bouw je vaardigheden stap voor stap op. Oefen eerst tijdens gewone sessies met downwind wingfoilen, de wing laten flaggen, het foil pompen en gebruikmaken van kleine windgolven. Begin daarna met korte routes waar je makkelijk uit kunt stappen. Naarmate je beter leert het water te lezen, golven aan elkaar te koppelen en opnieuw op te starten in lastige omstandigheden, kun je geleidelijk aan langere en avontuurlijkere routes overwegen.
Het gaat er niet alleen om zo ver mogelijk te komen. Een geweldige wingfoil-downwinder is er een waarbij je de controle behoudt, efficiënt gebruikmaakt van de wind en de deining, en veilig aan de andere kant aankomt terwijl je al aan de volgende tocht denkt.
